YAZILARIM

ORAL MOTOR AKTİVİTELER

Ağzımızın içinde tat almamızı sağlayan özelleşmiş alıcıların yanında doku ve farklılığı (ısı, sertlik) algılayan alıcılarda mevcut. Bu nedenle bebek dünyayı öncelikle ağzı ile algılar. Bunun sonucunda güven duygusu geliştirir. Dil becerileri ve beslenme içinde oral motor (ağız içi kas) aktiviteler son derece önemlidir

Çocuklar ile yapacağınız birkaç eğlenceli oyun ile gelişimine çok yönlü katkı sağlamanız mümkün. İşte bunlardan bazıları:

  • Süt dolu bardağı pipetle üfleyerek hava kabarcıkları yapmak,
  • Islık çalmak, hatta belli ritimleri taklit etmesini istemek,
  • Armonika, flüt ya da karton rulo ile ses çıkarmak,                    
  • Pipet ile pamuk ya da kağıtları bir noktaya taşımak,
  • Yumuşak, gevrek ve benzeri farklı gıda dokularını çiğnemek,
  • Pipet yardımı ile farklı yiyecek çeşitlerini içmeye çalışmak (su ,elma püresi ,puding ,MilkShake)
  • Sakız çiğnemek ve şişirmeye çalışmak,
  • Sulandırılmış boyayı kağıt üzerinde üfleme çalışması yapmak evde yapılabilecek zevkli paylaşımlar arasında sayılabilir.

Gözlemleriniz sonucunda bu aktiviteler ile sakinleşen, odaklanan çocuğunuza her zaman yanında taşıyabileceği somut bazı oyuncaklar da alabilirsiniz. Duyusal çiğneme kolyeleri, çiğnenebilir bilezikler, tüpler, çiğnenebilir kalem başlıkları bunlardan bazılarıdır. Beslenme çantasına fındık, fıstık, galeta gibi çıtır gıdalar eklemeniz okulda konsantrasyonunu arttıracaktır.

Duyu Bütünleme ve Oral-Motor Aktiviteler

Beslenme, iletişim ve fiziksel gelişim için, ağız içi duyuları çok önemlidir. Besinin dokusunun, kıvamının, tadının algılanmasını sağlayan tat tomurcuklarının yanında beden farkındalığı (proprioseptif) duyusu da çene kaslarının kasılma derecesine, çiğneme hızına karar verir. Duyu Profilinde tat duyusu ile ilgili sorulan sorular, duyusal uyarıların algılanma şeklini (modülasyonu) tarif etmemizi sağlar.

Oral Duyu Arayışı Davranışları:
Bir çocuk oral uyaranlara karşı hassas ise kalemler ,parmaklar ,saçlar veya giysiler gibi şeyleri çiğneyerek veya emerek oral stimülasyon arayabilir. Bir kamıştan çiğneme ve/veya içme konusunda sıkıntı yaşayabilir, tırnaklarını ısırır ya da diliyle tıklatma sesini çıkartmaya çalışır.

Oral Duyusal Kaçınma Davranışları:
Bir çocuk oral uyaranlara aşırı duyarlıysa ağzını açmaktan kaçınır. Diş fırçalama sırasında ağzını kapatır. Yeni yiyecekler denemeye dirençlidir. Bazı yiyecek dokularından kaçınabilir ve mutfak eşyaları ile yemek yemek onu üzebilir. Bu çocuklar genellikle seçici yiyiciler olarak tanımlanır ve oldukça sınırlı bir diyete sadık kalabilirler.

Bu davranışların var olması, yine de çocukta Duyusal İşleme Bozukluğu olduğunu doğrulamaz. Bu tanıya, ancak bu konuda eğitimli bir profesyonelin yapacağı değerlendirme ile ulaşılabilir.

Duyu profilinin ebeveyn tarafından doldurulması, detaylı anamnez ve gözlem sonucunda, ihtiyaca uygun duyusal stratejiler bulmak çocuk için uygun olacaktır.

Son olarak, duyusal yeme bozukluğu ile davranışsal yeme bozuklukları ayrımının yapılması çok önemlidir.

Fotoğraf: Resim Willfried Wende tarafından Pixabay‘a yüklendi