YEME PROBLEMİ NEDENLERİ VE ÖNERİLER

Bebeklik ya da çocukluk çağında pek çok nedenle davranışsal yeme problemleri görülebilir. Gelişimsel gerilik olmaması kaydıyla 1-5 yaş arası çocukların çoğu özellikle büyüme atağı yaşadığı dönemlerde az yeme, aşırı yeme, yemek seçme gibi yeme problemleri yaşar.

Çocuklar bir gıda ile 10-25 arasında karşılaştıktan sonra tadına bakma ihtiyacı hisseder. Lokantada yemek yemek ve yemeğin sosyal yönlerinin tadını çıkarmak, duyusal yeme problemi olan bir çocuk için zor olabilir. Ebeveynler çocuklarının her gün her öğünü tam yemesini istese de büyüklerinde düzenli ve sağlıklı beslenmeyi her gün yapmadıkları çok açıktır. Çocuklar stres ortamını hisseder ve bunu yansıtır. Yani vücudun yiyeceğe fizyolojik reaksiyonu değil, aynı zamanda onunla birlikte davranışsal ve duyusal stres gelişebilir.

Nedenleri

  • Anne ve bebek arasında bağlanma bozukluğu olması beslenmede çok etkilidir.
  • Bazen bebekler hiç bir neden olmadan beslenmeyi reddedebilir.
  • Seçici beslenme özelliğine sahip olabilecek bebeklerde daha ilk yıllarda beslenme problemleri görülür. Yeterince aç değillerse yemezler.
  • Özellikle prematüre bebeklerde uzun süre yoğun bakımda kalmaya bağlı ve ağız içi kullanılan yaşam destek ünitesi aparatlarının ağızdan beslenmeye direnç oluşturması sıkça görülen bir durumdur.
  • Reflü nedeniyle beslenme ve ağrı arasında bağlantı kuran bebek beslenmemeyi tercih edebilir.
  • Bir çok çocuk fiziksel ve/veya zihinsel ağrıya neden olabilecek yiyecekleri ağzına koymak yerine yememeyi tercih edebilir.
  • Beslenme sırasında boğulma, genize kaçırma, nefessiz kalma tehlikesi yaşayan bebek, bilinçaltında yemeğe karşı direnç oluşturur.
  • Çocuğun ilk bakım vereninin (anne, baba, bakıcı) yemek yeme sırasında gösterdiği davranışsal hassasiyet yeme eylemini stresli hale getirebilir.

Yeme problemi yaşayan çocukların ebeveyn ya da bakıcılarının profilinin zorlayıcı, kontrolü seven, duyarsız, aşırı uyaran veya araya giren, daha az esnek, daha az kabullenme, zorla besleyen, ceza veren, çocuktan gelen uyarıları almakta güçlük çeken, çocukla ilişkilerinde sinirli ve kırıcı olduğunu gösteren araştırmalar mevcut.

Davranış değerlendirilmesinde beslenme öyküsü, beslenme ve ebeveynlerin reaksiyonları ayrıntılı not edilmeli, uzun diyet öyküsü (3-7 gün), beslenme sırasında ya da video görüntülerinin incelenerek değerlendirilmesi gerekir. 

Davranışsal yeme bozukluğu olan bir çok çocuk, duyu bütünleme terapisinden fayda sağlar.

Ailelere Öneriler

  • Bebek ve çocukluk dönemi beslenme , miktarı, kilo alımı ile ilgili aile bilgilendirilerek rahatlatılmaya çalışılır
  • Beslenme öncesi yemek yemeyi engelleyici atıştırmalıkların yenmemesi tavsiye edilir
  • Besin çeşitliliği arttırılarak ve seçenekler sunulur
  • Porsiyonlar çocuğun gereksinimine göre düzenlenir
  • Yemek düzeni ve rutin saati olmalıdır
  • Yemek sırasında dikkat dağıtıcı telefon, tablet vb araçlar uzaklaştırılır
  • Tatlı ürünler ödül olarak verilmez
  • Arkadaş, topluluk vb farklı durumlarda yemek motive edici ve özendirici olabilir
  • Sofra kurulması ve araç gereç seçiminde yardımcı olmasını teşvik etmek yemek tüketimi arttırır
  • Yeme konusunda ısrarcı olmamak ve yemeden sofradan kalkarsa ek gıda vermemek konusunda kararlı olmak en önemli tavsiyelerden biridir . Ailenin vereceği her taviz , daha sonra bir dezavantaj olarak geri dönebilir.

Fotoğraf: Andreas Breitling tarafından Pixabay’a yüklenmiştir

11.08.2020