PRENS / PRENSES NESLİ ÇOCUKLAR

Her anne-baba kendi çocuğunu biricik ve değerli görür. Bu nedenle çocuklarına “PRENS/PRENSES” ifadelerini kullanırlar. Çocuk içinde durum aynıdır. Ebeveynin yanlış davranışlarını fark etse bile, çocuk bunun yanlış olduğunu algılamaz. Yapılan pek çok araştırma göstermiştir ki, uzun yıllar ailelerinden şiddet gören çocuklar kendini suçlamakta, ebeveynine yönelik bir olumsuzluk hissetmemektedir. Uç nokta bir örnek olsa da ebeveyn çocuk arasındaki pembe gözlükler yadsınamaz.

ÇOCUK GELİŞİMİ

Ebeveynler, çocuklarının dil gelişimi, fiziksel ve zihinsel gelişimi ile ilgili de objektif davranamayabilir. Üç yaşında 3-4 kelime konuşabilen bir hastamın ailesine dil gelişimi ile ilgili değerlendirme yaptırıp yaptırmadıkları sorduğumda, babası “biz istediklerini anlayabiliyoruz” demişti. Mevcut durumda problem olduğu düşünülmüyorsa çarede aranmaz.

Bebekler doğdukları zaman çocuk hastalıkları uzmanı tarafından muayene edilir. Daha sonra aşılar için ya doktora ya da sağlık ocağına giden bebek her seferinde detaylı değerlendirilemeyebilir. Ebeveyn normal fiziksel, zihinsel, dil gelişimi ile ilgili gerekli donanıma sahip değilse erken müdahale için gerekli olan erken tanı konamaz.

Bu yazımda, bebek ve çocukluk çağı uzman ve uzmanlık alanları hakkında bilgilendirme yapmak istiyorum.

ÇOCUK İLE İLGİLİ UZMANLIK DALLARI

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı (Pediatrist), altı yıl tıp fakültesini bitirdikten sonra TUS (tıpta uzmanlık sınavı) sonucuna göre dört yıl daha Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile ilgili eğitim araştırma ya da üniversite hastanelerinde eğitim almaktadır. Doğumdan ergenlik dönemine kadar (0-16 yaş arası) fiziksel ve zihinsel gelişim, beslenme, aşı, tahlil-tetkiklerin yapılması ve yorumlanmasını da içeren çok geniş bir dönemi ve içeriği kapsamaktadır. Gelişim geriliğinin düşünüldüğü alanlarda ilgili uzman birime yönlendirme yapılması, tüm yaşamı boyunca kalıcı izler bırakabilecek sorunların tespiti açısından da çok önemlidir. Ana-Çocuk Sağlığı Merkezleri, Sağlık Ocakları, Devlet Hastaneleri ve Özel Hastanelerin ilgili birimlerinde bebek izlemi, sağlam çocuk kontrolleri ya da çocuk sağlığı izlemlerini yaptırmak mümkündür.

Doktorunuz yaptığı detaylı değerlendirmeler sonucunda Psikolog, Çocuk Gelişimi Uzmanı, Çocuk Nöroloji Uzmanı, Çocuk Endokrin Uzmanı, Beyin ve Sinir Hastalıkları Cerrahisi Uzmanı, Fizyoterapist gibi uzman kişilerin görüşüne başvurmak için sizi yönlendirebilir.

Fizyoterapist, dört yıllık lisans mezunu uzmandır. Sağlıklı bireyin yaralanmasının önlenmesi ve sağlık durumunun devamlılığının korunması, yaşam kalitesinin ve süresinin uzatılmasında önleyici ve koruyucu rehabilitasyon programının, her türlü yaralanma/hastalık sonrasında oluşan hareket bozukluklarında, yaşlılıkta ağrı ve fonksiyon bozukluğunda fizyoterapiye özel değerlendirme ve tedavi programını planlayıp uygulayan uzman sağlık çalışanıdır. Bebek ve çocuğun fiziksel gelişimi ile ilgili detaylı değerlendirme yaparak gerekli olan bireysel egzersiz programını oluşturma, günlük yaşam aktiviteleri, taşınma/pozisyonlama ile ilgili aileyi bilgilendirir. Terapi programının bizzat uygulayıcısıdır. Lisans sonrası yüksek lisans/doktora programları aracılığıyla, kurs , seminer, kongre katılımları ile çocuk ile ilgili değerlendirme ve tedavi programları ile ilgili donanımlarını genişletebilirler. Devlet Hastanelerinde, Üniversite Hastanelerinde, Fizik Tedavi Dal Merkezlerinde, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde çalışan Fizyoterapistlere başvurarak bilgi alarak sorularınıza en doğru yanıtları alabilirsiniz.

Çocuk Gelişimi  ve Eğitimi Uzmanı, 0-12 yaş arası çocukların tüm gelişim (zihinsel, dil, motor, öz bakım, sosyal, duygusal) alanlarına yönelik değerlendirmelerin takibini, eğitim hizmetlerini dikkate alarak program yapan ve uygulayan, üniversitelerin dört yıllık lisans programlarının Çocuk Gelişimi ve Eğitimi bölümü mezunu profesyonellerdir. Devlet Hastanesinde, Özel/Devlet Anaokullarında, Özel Eğitim ve Rehabilitasyon merkezlerinde çalışan Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Uzmanından ebeveyn olarak değerlendirme, bilgilendirme ve takip isteme hakkınız her zaman vardır.

Psikolog, üniversitelerin dört yıllık “psikoloji” bölümünden mezun olan sağlık elemanıdır. Çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan sosyal problemler, öğrenme güçlükleri, aile içi çatışmalar ile ilgili psikoterapiyi, psikolog uygular. Son yıllarda daha da popüler olan “Oyun Terapisi” ile değerlendirme ve tedaviyi bir arada uygular. İlaç tavsiye etmez ya da reçetelendirmez. Tavsiyelerde bulunarak problemin ortadan kalkmasına yardımcı olur. Özelleşmiş bazı gelişim testlerini uygulayarak çocuğun ruhsal ve zihinsel gelişimi ile ilgili net bilgi verebilir.

Pedagog, çocuk eğitimcisi, çocuk psikoloğudur. Türkiye’de Pedagog yetiştiren bir Lisans Programı veya Yüksek Lisans Programı yoktur. Psikoloji veya Psikolojik Rehberlik ve Danışmanlık Bölümünden mezun olan uzmanlar “psikoloji” alanında Yüksek Lisans veya Doktora yaparak, çocuk psikolojisi alanında eğitimler alarak, çocuklarla çalışarak kendilerini yetiştirmektedirler. Ayrıca Çocuk Gelişimi ve Eğitimi ile ilgili de eğitim almış olmaları gerekir. “Oyun Terapisi” aracılığıyla 0-18 yaş arası çocuklarla ve aileleriyle çalışır. İlaç yazamaz, çeşitli terapi yöntemleri ile çocuğun terapisine destek olurken aileye çocuk psikolojisi konusunda danışmanlık sunar.

HEDEF SAĞLIKLI TOPLUM

Görüldüğü gibi bebeklik, çocukluk ve ergenlik döneminden sonra birey olacak olan insanoğlunun yetiştirilmesi ve büyütülmesi uzun, zorlu bir yolculuktur. Sağlıklı toplum için sağlıklı ebeveyn ve çocuk şarttır.

Henüz aydınlanmamış ebeveynler çocuklarını yok sayarlar. Aydınlanmış ebeveynler ise çocuklarının hayatlarını mutlu ve güvende kılmak için yapabilecekleri her şeyi yaparlar. Çocukları prens/prenses olarak nitelemek belki de onlara yapılan en büyük haksızlıktır.

11.08.2020