DİKKAT: KIRMIZI ALARM DURUMLARI

Her duyunun kendine özel hassasiyeti ve kırmızı alarm durumu farklıdır. Birden fazla duyuda kırmızı alarm durumlarının olması da duyuların bağlantılı çalışmasından kaynaklıdır. Objektif ve sakin bir şekilde aşağıdaki maddeleri okuyup cevaplayarak, çocuğunuz ile ilgili Duyu Profili oluşturabilir ve hassasiyetlerini öğrenebilirsiniz. “Evet” sözcüklerinin fazlalığı size yol gösterici olacaktır.

Taktil (dokunma) Duyu ile ilgili kırmızı alarm veren ipuçları:

Taktil Duyusu
  • Yüz, el gibi vücudunun belli bölgelerine dokunulmasına hassas olma
  • Habersiz ya da dostça dokunulduğunda agresif olma
  • Parmak boyası, hamur oyunu, elle yemek yeme gibi aktivitelerden kaçınma
  • Saçının taranması ve tırnaklarının kesilmesine hassas olma/aşırı tepki gösterme
  • Yıkanmaktan/duş almaktan hoşlanmama
  • Habersiz dokunulmaktan hoşlanmama/aşırı tepki gösterme
  • Öpülmekten, sarılmaktan hoşlanmama
  • Çıplak ayak çimen, kum, toprak gibi yüzeylere basamama
  • Yazın uzun kollu/kalın, kışın kısa kollu/ince kıyafetler tercih etme
  • Belli dokudaki giysilere tolere edememe
  • Oyun oynarken diğer kişilerden izole oturma

Vestibüler (denge) Duyusu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

Vestibüler Disfonksiyonlu Çocuk – harekete yüksek tolerans aşağıdaki belirtilerden bazılarına sahiptir:

  • Sabit, uzun süreli oturmakta zorluk çekmesi
  • Hareketini durduramaması
  • Dikkatini bir noktaya vermekte zorlanma
  • Zıplama, atlama ihtiyacı hissetme
  • Oyun sırasında aşırı risk alması
  • Her zaman zarar görecekmiş gibi hareket etmesi
  • Baş dönmesini yaşamaması
  • Uzun süreli dönme aktivitelerine toleransının yüksek olması

Vestibüler Disfonksiyonlu Çocuk – Gravitasyonel Güvensizlik, aşağıdaki semptomlardan bazılarına sahiptir:

  • Ayakları yerde olmadığı zaman endişeli davranma
  • Düşme korkusu olması
  • Tırmanmaktan korkma
  • Oyun alanlarında oynamaktan kaçınma
  • Kafanın aşağı veya geriye doğru eğik durmasından hoşlanmama
  • Atlama, zıplama aktivitelerinden kaçınma
  • Merdivenlerden inip çıkarken dikkatli, yavaş olma
  • Engebeli yüzeylerde yürümek istememe/zorlanma
  • Hareketli iken dengeyi sağlamakta zorlanma

Proprioseptif Duyu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

  • Beden farkındalığı konusunda zayıf olma
  • Yeni hareketlerin planlanmasında zorlanma
  • Sakar davranışlar gösterme
  • Vücudunun başkaları ve nesnelerle ilişkisinin nerede olduğunu bilmekte zorlanma
  • Çiğnenmemesi gereken objeleri çiğnemek istemesi. Kalem, kazak, pelüş oyuncak…
  • Yürürken zemine vurma, ses çıkartma
  • Oyunlarında agresif davranarak baskın olma isteği duyma
  • Etrafındaki nesnelere istemeden çarpma. Morluklarla doludur ama ne zaman olduğunu bilmez
  • Kalemi hafif tutması nedeniyle boyamalarında ve yazı yazmada zorlanma/silikleşme
  • Oyuncakları ile oynarken ne kadar güç kullanacağını bilemediği için zorlanma/kırma
  • Objeleri kaldırmakta güçlük çekme
  • Yorgun gibi görünme

Görme duyusu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

  • Boyama/ yazı yazmada zorlanma
  • Nesnelerin çift ya da bulanık görülmesi nedeniyle tarif edilememesi
  • Yaşına uygun yap-boz yapmakta zorlanma
  • Okuduğunu kopyalamakta, boyama yapmakta zorlanma
  • Bir çok objenin içinden istenileni bulmada zorlanma
  • Etrafındaki görsel uyaranlardan rahatsız olma ya da uzun süre bir noktaya sabitlenme
  • Okurken kelimeleri atlama
  • Çevresini fark etmeme
  • Şaşırmış görünümlü olma
  • Fermuar, düğme ilikleme, bağcık bağlama gibi ince motor becerilerde zorlanma
  • Sağ-sol, yukarı-aşağı gibi kavramları anlamama
  • Harfleri, sayıları ters çevirme

İşitme duyusu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

  • Başkalarını rahatsız etmeyen seslerden rahatsız olması
  • Gürültülü yerlerde sinirlenme/kulaklarını kapatma Ses beklentisi ile sesi duymadan rahatsız olduğunu belli etme
  • Dikkatini vermede zorlanma
  • Mırıldanma, uğultu, melodi şeklinde sesler çıkarmaktan hoşlanma
  • Adı söylendiğinde bakmama
  • Söylenenleri yanlış anlıyor gibi görünme
  • Konuşulanları anlamada zorluk yaşama
  • Aynı anda bakmak ve dinlemekte zorluk yaşama
  • Yüksek sesle konuşma ihtiyacı hissetme
  • Kelime haznesinin zayıf olması
  • Okumakta zorluk çekme

Koku duyusu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

  • Diğer çocukların fark etmediği kokuları duyma ve olumsuz tepki verme
  • Kokulardan dolayı yiyeceklerde seçicilik ya da yemeği reddetme
  • Banyo, parfüm, tuvalet kokusundan rahatsız olma, mide bulantısı yaşama
  • Kokuları nedeniyle bazı oyuncakları oynamayı reddetme
  • Koku nedeniyle markette belli reyonlara gitmek istememe

Tat duyusu ile ilgili kırmızı alarm durumları:

  • Bazı besinlerin, bazı objelerin ağzına girmesi sonucu öğürme, kusma isteği olması
  • Diş fırçalama, beslenme gibi. Belli tatlara düşkünlük, belli tatları reddetme
  • Her zaman aynı yiyecekleri yemek isteme
  • Yiyecekleri ağzında tutma
  • Ağzının içine bir şey girmesine direnç gösterme ya da tam tersi her şeyi ağzına alma/ısırma isteği
  • Yemek için kullanılan gereçleri (tabak, çatal, kaşık, bardak…) kullanmak istememe
  • Emme, çiğneme, yutmada zorluk yaşama

Kaynak: : http://www.hopscotchtherapy.co.uk/tipsforparents.html

11.08.2020